{"id":263,"date":"2021-05-20T11:27:48","date_gmt":"2021-05-20T11:27:48","guid":{"rendered":"https:\/\/taniyaq.az\/?p=263"},"modified":"2021-05-20T11:27:48","modified_gmt":"2021-05-20T11:27:48","slug":"arximed-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/taniyaq.az\/arximed-kimdir\/","title":{"rendered":"Arximed kimdir?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Antik d\u00f6vr\u00fcn ilk v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck alimi say\u0131lan Arximed eyni zamanda bir \u00e7ox ixtiraya da imza atm\u0131\u015fd\u0131r. B\u0259s B\u0259s Arximed kimdir? Arximedin h\u0259yat\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n ixtiralar\u0131n\u0131 da sizin \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131ralad\u0131q.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Arximed e.\u0259 287-d\u0259 Siciliyada Yunan m\u0259n\u015f\u0259li bir ail\u0259d\u0259 anadan olmu\u015fdur. Atas\u0131 m\u0259\u015fhur astronom Fidiad\u0131r. T\u0259hsilini d\u00f6vr\u00fcn elmi m\u0259rk\u0259zi olan \u0130sk\u0259nd\u0259riyy\u0259d\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. Siciliyaya qay\u0131td\u0131qdan sonra b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc riyaziyyat v\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalara h\u0259sr etmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sg\u0259nd\u0259riyy\u0259d\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 dost oldu\u011fu Eratosfen v\u0259 Kononla yaz\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Arximedin bioqrafiyas\u0131 dostu Heracleides t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131lm\u0131\u015f, lakin bu \u0259s\u0259r sonra yoxa \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u0259s\u0259r itdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 onun h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda \u00e7ox m\u0259lumat yoxdur. M\u0259s\u0259l\u0259n, evli v\u0259 ya u\u015faq sahibi oldu\u011fu bilinmir. \u00d6l\u00fcm\u00fc haqq\u0131nda da bir ne\u00e7\u0259 r\u0259vay\u0259t var. R\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri g\u00f6r\u0259 o, oldu\u011fu \u015f\u0259h\u0259r \u0259l\u0259 ke\u00e7irildiyind\u0259 \u0259mr\u0259 tabe olmayaraq oran\u0131 t\u0259rk etm\u0259diyini \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u0259sg\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<h2 style=\"text-align: justify;\">Arximedin elmi i\u015fl\u0259ri v\u0259 ixtiralar\u0131<\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\">Riyaziyyatla ba\u011fl\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Konoida v\u0259 sfereoidl\u0259r&#8221;, &#8220;Spiral haqq\u0131nda&#8221;, &#8220;Qum r\u0259q\u0259ml\u0259ri&#8221;, &#8220;\u00dcz\u0259n cisiml\u0259r&#8221;, &#8220;K\u00fcr\u0259 v\u0259 silindr&#8221;, &#8220;\u00c7evr\u0259nin \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259si&#8221;, &#8220;Tarazl\u0131qda olan s\u0259thl\u0259r&#8221; \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n sad\u0259c\u0259 \u00fc\u00e7\u00fc orijinal formada g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Lingin i\u015fl\u0259m\u0259 prinsipi, vint, cisiml\u0259rin a\u011f\u0131rl\u0131q m\u0259rk\u0259zi v\u0259 Arximed qanunu onun mexanika sah\u0259sind\u0259 vacib ixtiralar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hidrostatika v\u0259 mexanikan\u0131n \u0259saslar\u0131n\u0131 qoyan Arximedin &#8220;M\u0259n\u0259 bir dayaq n\u00f6qt\u0259si verin, d\u00fcnyan\u0131 yerind\u0259n oynad\u0131m.&#8221; ifad\u0259si \u0259srl\u0259r boyu dill\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antik d\u00f6vr\u00fcn ilk v\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck alimi say\u0131lan Arximed eyni zamanda bir \u00e7ox ixtiraya da imza atm\u0131\u015fd\u0131r. B\u0259s B\u0259s Arximed kimdir? Arximedin h\u0259yat\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n ixtiralar\u0131n\u0131 da sizin \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131ralad\u0131q. Arximed e.\u0259 287-d\u0259 Siciliyada Yunan m\u0259n\u015f\u0259li bir ail\u0259d\u0259 anadan olmu\u015fdur. Atas\u0131 m\u0259\u015fhur astronom Fidiad\u0131r. T\u0259hsilini d\u00f6vr\u00fcn elmi m\u0259rk\u0259zi olan \u0130sk\u0259nd\u0259riyy\u0259d\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. Siciliyaya qay\u0131td\u0131qdan sonra b\u00fct\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":264,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":{"0":"post-263","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-alim"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/posts\/263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/comments?post=263"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/posts\/263\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/media\/264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/media?parent=263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/categories?post=263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/taniyaq.az\/api\/wp\/v2\/tags?post=263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}